ثــنــــــاي وطن

باش دايم شاد وخــــندان اي وطن       همچو غنچه در بــــــهاران اي وطن

آبروي قوم افـــــــــــغان اي وطن         بــــرفـــــــداي نام تو جان اي وطن

ســــــــــبزوخرم شاد مي بينم ترا          سربه سرآباد مـــــــي بـــــــينم ترا

مســــــــــتقل آزاد مي بـــــينم ترا         نيــــست ديگرهيچم ارمان اي وطن

سالها خاك مــــــــسلمان بــودهء          ســــــجده گاه اهل عــــرفان بوده ء

خوابــــــــگاه شيرمردان بوده ء           زان شدي رشـــك گلستان اي وطن

مسلمين راهم قـــطار وهم رديف           تابع اندر مذهــــــــــب ودين حنيف

پيرو احكـــــــــــــام قرآن شريف           گشـــــــته يي پرنور ايمان اي وطن

جان بكف دارنــــــــد قوم پاك تو           بـــــــهردفع دشـــــــمن سفـــــاك تو

خار را از دامـــــــن اين خاك تو           دور مي ســــــازيم بمژگان اي وطن

بردوام دولــــــــــــــــــت آباد تو            بــــــــربقـــــــــــاي مــــــلت آزاد تو

برتو وبراهــــــــــل وبراولاد تو            بسمــــــلت باشد دعا خوان اي وطن

                                                                                        عصمت الله (مهربان)

نسب وزندگاني  شيخ مولانا سيد نعمت الله محوي

مولانا سيد  نعمت الله محوي طوريكه از مطالعه شجره نامه هاي موجود برمي آيد بن سيد صالحء بن سيد نجيب ء بن سيد قليج ء بن سيد اسماعيل ء بن سيد برهان الدينء بن سيد نعمت الله ء بن سيد

اسحاقء سيد محمود ء بن سيد مسعود... باالاخيره بن سيد ميربركه ميباشد كه ايشان زمان اميرتيمور به شهر بخارا مسكن گزين شده و بعدا ولايت اندخوي وتوابع آن بايشان سپرده ميشود كه در سال 855 هجري قمري بدستور سلطان حسين بايقرا وظيفه توليت روضه شريف را عهده دار شده كه هم اكنون زيارت ايشان در داخل روضه خضرت علي كرم الله وجه در شهرمزار شريف قرار دارد وبنام سيد ميربركه اندخوي نيزشهرت دارندء امامولانا سيد نعمت الله محوي يقينا در سالهاي 80 - 90 سده دوازده هجري قمري دربخارا متولد شده اند ودرهمان جا تحصيلات را اكمال وبه تدريس علوم مشغول بودند كه هميشه درمحضر درسشان اضافه از ده هاتن طالب كسب فيض مينمودند تااينكه حضرت شيخ الاسلام را به خواب ميبينند ودررساله انيس العاشقين چنين آمده است:

يك شبي در خــواب برروي حصير      بود خوش خفته شهي روشــــــــن ضمير

ديد اندر خـواب ديــدار كــــــــــسي       شد به خــــــــواب خود هـــــوادار كسي 

ديد روي همچـــــو مــه پـرنور بود        نور ربــــــاني زرويــــــش مينـــــــمود

بررخش آثار رحمــــــت جـــلوه گر       همــــــــــچو مه انـــــدرشب قدراي پسر

شد اشاره يعــــــــني اي عــالي گهر        زود برخـــــــيز وبســــــويم كن سفــــر

شيخ الاسلام اســـت نامم در جــهان        ساكن شهـــــــــربخارا ام اين زمــــــان

سوي من آ تا تورا دريـــــــــا كــنم          گوهر رخــــــــشان به اذن الله كــــــنم

كيميايم مـــــن تورا چون زر كـــنم         شه منـــــــم اندرســــــــرت افسركنـــم

نعمت الله شـــــــاه اولاد رســــــول         گفـــــــــت قولت جملگي كردم قــــبول

خادمم من هرچه فرمــان ميكـــــني         ازبراي بـــــــــنده احـــــــسان مـــيكني

گفـــت واين ازخواب خود بيـدارش        مـــــــــحرم آن جمــــــــلگي اســرارشد

بود مدهوش آن شـــــه عالي نــسب        چون كسي مي خورده ميباشــــد به شب

قصه كوتاه چون به بــازار آمـــدش        ازبـــــــراي ديــــــدن يــــــار آمـــــدش

درميان جـــمع ديـــــــدش سروري        مقتـــــــــداي رهنــــــــــماي رهبـــــري

يافت آن كس را به خوابش ديده بود       قــــدر او در خــــــــواب خود فهميده بود

درتحير‌آنـــــــــزمان در پاســـــــتاد        رهـــــــبردين چـــــــشم بر رويش گشاد

گوييا از ديــدن شيــــــــــــــــخ كبير       جســــــــت تيري برهـــــدف شد جايگير

غير بيعـــــــــت چاره اي ديگرنديد        شد مريد شيــــــــــــخ السـلام شــــــــهيد

تشنه ء بودش رســيد آنگــــه به آب         زود شد درمقصـــــــــــــد خود كامياب

بعدا خضرت شيخ الاسلام عنان سفر به سوي دارالسلطنه هرات ميكشند واز مولانا سيد نعمت الله محوي ميخواهند كه درين سفر همراهشان باشند سير آتي زندگاني مولانا سيد نعمت الله محوي به صورت تنگاتنگ به زندگاني خضرت شيخ الاسلام چنان گره خورده است كه خضرت شيخ الاسلام در زمان حياتشان با درنظرداشت مقام والاي عرفاني اخلاص و ارادتي كه از محوي ديده بودند ايشان را جانشين وولي عهد خود تعين و مسند نشين طريقه خواجگان نقشبنديه معرفي ميدارند ودو دختر خويش يي بعد ديگري به هباله نكاح ايشان در آورده شيخ سيدنعمت الله نسبت دامادي به جناب قطب اقطاب دارندء چنانچه در رساله انيس العاشقين ميخوانيم:

پيرما چون شيخ الاسلام شهيد       مصلحت در وقت كارخويش ديد

درتنزل ديد عمــروسال وماه        كرد بركردار اين گيتـــــي نگان

درپي آن شد عـــزيز راه بين        تاكند برخود كسي را جانــــشين

روزجمـــــــعه بودوايام سعيد       خلق را درجامـــع خود جمع ديد

گفت با شــــــــفقت بآواز بلند        نعمت الله اي گـــــرامي ارجمند

پيش اآي  معدن صدق ويقين        بايزيد وبوالحــــــسن را جانشين

پيش ا آي محـــرم اسرار من        زانكه هستــــي رونق بازار من

اين سخن بشنيد ازن پيركرام        پيش آمد با هـــــــزاران احترام

دست اوبگرفت با لطف تمام        گفـــــــت جاي من تراباشد مقام

تووليعهدي مرا اندر نخــــــــست       شد وليعـــهدي براي تو درست

لايق اين عزو جـــــــــاه من توي       صاحــــب اين خانقاه من تويي

درجهـــــــــان نام تــــومولانا بود      برهمه ســـــــــرم دلت دانا بود

خرقه شيـــخي ترا دربــــــــركنم       جانشـــــين خود ترا سرور كنم

گنـــــــــجها دارم بسـي اندر حرم      ميكنم مـــــــحرم ترابا بيش وكم

دخـــــــــترم را باتوميسـازم نكاح      صحـــبتش را باتو گردانم مباح

هادي ديـــــــــن پس باعــزارتمام      رهنــــــــــــماي ما شه عاليمقام

خرقه خود را كشـيدش او ز دوش     گفـــــت اي يار كرام من بپوش

نعمـــــــــــــت الله خرقه شيخ كبير      زود پوشيد وشدش فرمان پذير

فوطه خـــــــــــــود مقتدري راهبر      درتبرك بستــش او را در كمر

بعد از آن گفتــــــــش بياران كرام       بشنـــويد از من تمام اين مرام

نعـــــــــــمت الله اين عزيزمهربان      مقتدا باشد شــــــما را درجهان

هركه درعالم كه اوزان منســـــت      ازدل وازجان بفرمان منـــست

بعدمن اورا شـــــــــناسد همچومن     خاصل اين امربـــاشد اين سخن

اين بگفت وكف كــــشادش بردعا      دست بالا كرد در سوي ســــماء

سنه هاي را از حيات شاه نعمت الله محوي بدرستي ميدانيم :سال 1213 هجري قمري از ماده {غرايب} در شعربه مناسبت اعمار مسجد در كرخ:

محوي چون مطلع صفا تعمير        بازپرســــــيدم از دل مغموم

گفت تعمـــــيروسال تاريخش         به غرايب چنان شده موسوم

دومي سال اعمار خانقاه كرخ است كه ماده <<زر غايب>> درشعرمحوي سال 1220 هجري قمري بدست ميايدء سوم سال 1222 هجري قمري سال شهادت حضرت شيخ الاسلام است محوي مينالد كه :

اي مسلمانان فغان من كم از يـــعقوب نيست        اوپسرگم كرده باشد من پدر گم كرده ام

درمتون مختلفه از جمله در كتاب طبع شده فارياب چنين ميخوانيم كه جنيدالله خاذق بنام مناقب اسلامي كتاب راتاليف ودر آن ذكرگرديده كه عمده الاصحابءزبده الاحبابءحقايق آگاه ومعارف پناه خليفه نعمت الله بعد از مسند نشيني برطريقه نقشبنديه همه خلفا واصحاب دست بيعت بايشان داده ء قايم مقام مقتداء وپيشواي خويش دانسته اند.ايشان مدتي را دركرخ بارشاد مشغول وبعدا به تركستان زمين وقت (فارياب) رهسپار ميشوند ودرمحل خواجه كنتي قيصار مسكن گزين ميشوند بهمين علت دربعضي آثار بنام مولانا محوي قيصاري نيزمشهورند و در سال 1244 هجري قمري دارفاني را وداع گفته ودرهمين خواجه كنتي دفن ميشوندء روح شان شاد باد.

شعر محوي:

اشعار محوي اعم از مثنوي ء عزل ءرباعيات وغيره تماما تصوفي بوده وايشان از نردبان شعر وادب براي بالابردن كوله بارعرفان وتصوف استفاده كرده اندء چنان غرق نشهء و بيخود صهباي صوفيه بوده اند كه فقط عقيده باطنيه خويش را باين ذريعه در پهنه ملاحظه قرار ميدهد وبخود نفس شعرآراستن وپيراستن جملات وكلمات به آرايه هاي وتلازمات شعري آنقدرها توجه نداشته اندء در مقدمات ديوان مطبوع فارياب سال 1369 هجري ش درين خصوص و مقايسه اشعار محوي ء سيداوتايب مطالب مفصل به رشته تحرير درآمده است.

محوي سالها با ارشاد مردم بدوش جناب سيد فريدالدين بود تا اينكه در سال 1356 هجري شمسي دارفاني را وداع ميگويند وحسب وصيت ايشان پسربزرگ نسبي ومعنوي ايشان جناب سيد محمد موسي برمسند شيخيت پيروان طريقه نقشبنديه تكيه ميزنند ومانند اباء واجداد خويش در مدرسه وخانقاه آبايي شان در قريه تگاب اسماعيل واقع 5 كيلومتري غرب شهر قلعه نو مركز بادغيس ومقتداء مرشد سالكان ومخلصين اين طريقه اند وهم چنان فعاليت مدرسه ايشان كه در زمان حيات جناب سيد وحيدالدين تاسيس گرديده تا كنون عده ء كثيري از صاحبان وعلماء مشهور ديني طي ده ها سال به جامعه تقديم نموده است كه اين پروسه هم اكنون ادامه دارد برعلاوه عده زيادي از احفاد واولاد مولانا سيد نعمت الله محوي در ولايات بادغيس وفارياب سكونت داشته كه در راه علم وعرفان كوشا ومصدر خدمات گرديدند و بنام فاميل جناب صاحب در كشور افغانستان شهرت دارند. ديوان اشعار مرحوم ((محوي)) صاحب به مصارف شخصي واهتمام سيد محمد موسي مشهور به جناب صاحب فعلي وسيد يحي مشهور به آقا گل كه از جمله نوادگان مرحوم محوي ميباشند طبع ءنشر وبه دسترس استفاده عاشقان ودلباخته گان به اهل علم وعرفان قرار گرفته است.

نمونه كلام:

از ازل من عاشقـم آن جان جـــــــــانانم كجا است        درميان شام هجــران صبـح رخشــــــــانم كجا است

كــــشتيم گـــــــــــشته تـباه وخاســــته موج عظيم         ميشـــــــــود طــوفان بــپا آن نوح دورانم كجا است

در بيابان فراق از تشـــــــــــنگي تقـسيده حلـــــق         رهنـــــــــما اي هـــاديم كان بــحر عمانم كجا است

چون ســــــــــكندر گشـــته ام سرگـشته آب حيات         رهنما اي خـــــــــضر وقتم آب حـــيوانم كجا است

درميان دشــــــــــــت هامون همچومجنون حزين          بينوا وزار ونالانـم كه جانـــــــــــــــــانم كجا است

داغ عشـــقت سوخت چندان درد ازدرمان گذشت          بعد ازين جـزناله وخون گـــــريه درمانم كجااست

رشـــــــــــته ازتارزلف طوق شد درگـــــــــردنم          قــمريم كوكو زنـم سرو خـــــــــــــرامانم كجااست

برلبم مهرخـــــــــــموشي بردلم صــــــــــددرد آه          يارب اين غــم سوخت مارا گوي درمانم كجااست

                             محويا در جســــتجوي راه بي پايان شدم

بيـــــــــتو دل من خواهـش گلزار ندارد        سوداي ربــــــــاب وني سه تار ندارد

انديشـــــــه بتار سـرزلف تو گره بست         الفــــت به كسي بيخود وهشيار ندارد

زندان دل افـــــــــگار سركوي توهرگز        درسرهــــــــــوس جبه ودستار ندارد

هركس زمي  خسـن توپيمانه اي نوشيد          حاجت به ضم وساغروضمار ندارد

منصور صفت خورده مي ساغرتوحيد          پرواي سرحوجـــــــــه وبازار ندارد

بي نعره زند بردوجـــــهان ساز انالحق          باكي بدل از قاضي مكـــــــــارندارد

اي مفتي مترسان دل عـــــشاق زفتوي          از مردن خودباكي قــدح خوار ندارد

ازمدرسه ومســـجد و محراب ميگوييد          با رند خــــــــــــرابات سروكارندارد

مانســـل خلـــــــــــيليم بود در دل آتـش          برما گل وگـــــلزار وچمن نار ندارد

                            ناصح مگو از كعبه وبتخان به محوي

                            اكنون غم صـــــــــد دانه وزنار ندارد

************************************************************************

گذشت عمر ونديدم جـمال يار دريغ          بكام دل نرســـــــــــيدم ازين ديار دريغ

رسيد باد خزان وگذشـــت نوبت گل          بدست هيچ نيـــــــــــامد ازين بهاردريغ

زهجرباد خزان عمرها درين گلشن          دلم چو غنچه گره شد زدست خار دريغ

به كنج كلبه احزان نشســــته ام تنها           كسي نشد كه بــــپرسد زحال زار دريغ

                              تمام عمرنشــــــــــستيم براه او محوي

                              كه گشت ديده ام اسـفيد زانتظار دريغ

************************************************************************

سوخت جانم از فراق وهجر تودورم هنوز      آه حسرت ميــكشم ازوصل محرومم هنوز

ازگلستان وصالت تا كه دور افـــــــتاده ام       همچو بلبل برســـــــــرهرخار مينالم هنوز

آتش عشق توبرجان ودلم زد هـمچو شمع        درميان پختگان عشــــــــــق توخامم هنوز

شاهبازان برسرير تخت سلــطان رفته اند        من چون جــغدي بينوا درگوشه بامم هنوز

جرعه ازباده قالو بخوردم درازل                 تاابد مدهوش وبــيخود مست وخمارم هنوز

                           محويا افسرده دل تاكي نشيني در خراب

                           شهسواران جملگي رفتند ودرخوابم هنوز

                                                                       عصمت الله مهربان

فرارسیدن عید سعید فطر را پیشاپیش به تمام مسلمین جهان به ویژه به هموطنان مؤمن خود تبریک عرض نموده واز بارگاه ایزد متعال استدعا دارم تا به میمنت این روز های خیر وبرکت برای شما اجر عظیم و برای افغانستان خانه مشترک ما وشما، صلح، رفاه و ابادی عطأ فرماید.

                       عصمت الله (مهربان) 

 رحمت الله  بتاريخ 23 جدی 1363 در قریه چاکرها شهر قلعه نو ولایت بادغیس پابه عرصه وجود گذاشت. علوم متداول را نزد یکی از عالمان دین فرا گرفته و در سن هفت سالگی شامل مکتب گردید که در جریان دوره تعلیمی نسبت نا امنی های زیاد مجبورا" مکتب را رها و به هرات متواری شد و مدتي بدون درس و تعلیم بسر میبرد تا اینکه بعد از چند سال واپس به ولایت بادغیس بازگشت نموده و به ادامه مکتب اقدام نمود که در سال 1383 از لیسه حنظله بادغیسی فارغ گردیده و به فراگیری زبان انگلیسی و کامپیتور اهتمام ورزید که اکنون بحیث ترجمان زبان انگلیسی و کامپیوتر آپریتر در ریاست امور مهاجرین وعودت کنندگان ولایت بادغیس امرار معاش مینماید و در پهلوی آن شامل موسسه عالی تربیه معلم ولایت بادغیس به رشته ادبیات گردیده که درسال 1385  آن را بطور موفقانه به اتمام رسانيد.

 از آوان کودکی به اشعار و سرودن آن علاقه وافر داشت و هنوز 9 سال داشت که پدرش را در حادثه ترافیکی از دست داد و خود سرپرستی 4 خواهر و یک برادر خوردترش و ما درش را در پهلوی کاکایش میکرد،  ولی ازینکه شرایط بحران وطن و مشکلات زندگی مانع رشد استعداد ها شده که  نتوانست قریحه شعری و  استعدادش را در زمینه انکشاف دهد، سرانجام زمانیکه به دارالمعلمین شامل شد بیشتر در باره شعر مطالعه و پژوهش داشت و گاهی اشعاری انتقادی، غزل و مثنوی میسرود که به بعضی مجلات بادغیس به نشر میرساند که مورد تشویق دوستان و نزدیکانش واقع میشد.

از بین شعرای معاصر به رهی معیری  زیاد علاقه دارد، دوستدارد  سبک اورا تعقیب کند و از اشعار غزل را رجحان میدهد چون دراین نوع بهتر میتوان احساس و عواطف درونی خویش را گنجانید.

به سه هنر زیاد علاقه دارد (شعر، موسیقی خطاطی)، هنر خوشنویسی را نزد استاد محترم نعمت الله عطایار هروی در شهر هرات فراگرفت و هنر موسیقی و آواز خوانی را نزد محترم استاد جواد تابش هروی کسب نمود.

نمونه کلام:

امشب فراقت ای مه من دل تبا کند

در سینه ام فغان و قیامت بپا کند

با یاد روی همچو مه دلستان تو                       

دل را بدست غم دهد و شکوه ها کند

خورشید لعبتی نبود اندراین میان

کزروی ناز و مهر برایم وفا کند

آیا شود چوبوی گلی با نسیم صبح

این درد کهنه را به رسیدن دوا کند

از خاطر وصال تو ای ماه دلنشین

کردم نیایشی بخدا گرخداکند

آن یار خوش لقا که دل از سنگ خاره داشت

از ما به هر نگاه، دل و دین جدا کند

این پند کی میشنید دل چاک چاک ما

خودرا اسیر زلف نکویان چراکند؟

این ناله های زار زافلاک بگذرد

غوغا چوبلبلان، به ارض و سماء کند

رحمت کجاست محرم رازی دراین دیار؟

عــــــــمری نبود نالهء نای و ترانه ای              میهن ز جغد ها شده آشوب خـــــــانه ای

بشکسته بود جام طربناک غــــــمشکن              افسرده بود غنچه ای خاموش این چــمن

بگرفته بود آینه ای خاطران غبــــــــار              بگسیخته بود تار موءدت به هر کـــــنار

گوهر نداشت قیمت یک ســـنگپاره ای               دانش نداشت جز به حقارت نظـــاره ای

بلبل مقام خویش به زاغ وزغن گذاشت              دردی بسی بزرگ به جان وطن گذاشت

اکنون نوا و ناله ای نای و ترانه هــــا              برخاسته از دامن کوه و کـــــــــرانه ها

جامهاپرازشراب ودلها مودت ازطرب               گلها پر از نشاط گـــــشودند دهان و لب

آینه را غبار و ســـــــــیاهی زدوده ایم               آغوش پر زمهر به یاران گـــــشوده ایم

گوهر بها و قیمت خودرا بجان گرفت                دانش مقام و عزت خود همچنان گرفت

بلبل به گلستان زدر آمد زغن گریخت                 آفات و فتنه ها زجان وطن گـــــریخت

"راستین" بیا زگوشه عزلت به انجمن

از جان و دل بکوش بر حفظ این وطن

بمناسبت تاسیس انجمن فرهنگی آزاد ولایت بادغیس سروده شده

سرطان 1386

زندگي نامه عبدالعزيز( نازك)

مرحوم عبدالعزيز فرزند محمد رضا بيك مشهور به عزيز نازك مسكونه اصلي قريه زنده چشم مربوط كشك كهنه ولايت بادغيس يك تن از شاعران توانمند وبا استعداد كشور عزيز بوده كه بعداز شهادت موصوف برادر اخيافي اش ارباب محمد صديق فرزند غلام خان جوالق ء پسرانش محمد رضا وغلام يحي ء پسركاكايش حاجي اسمعيل بيك ونواسه كاكايش محمد ابراهيم بيك تاكنون حيات داشته در محلات قريه زنده چشم وقريه جوالق ولسوالي قادس بودوباش دارند.

مرحوم عبدالعزيز درسال 1312 درقريه زنده چشم متولد ودرسال 1345 هنگاميكه به صوب كابل روان بود در مسير راه قندهار به منطقه كشك ونخود به اثرچپه شدن موتر جام شهادت را نوشيده ودر همان جا دفن شده است. موصوف اكثرا از عمر عزيز خود را درفقرءهجرت و مسافرت بخصوص در مساجد به منظور فراگيري تحصيلات علوم ديني در نقاط مختلف مربوط ولايت بادغيس چون قادسءجوند ءجوالقءكوكچايلءلنگرشريفءقره چقي ءقلعه نو وولايات همجوارچون هرات وغورسپري نموده موصوف شخص نهايت فروتن ومتواضع بود با هركس خلق خوش ورويه نيكو داشت همانا رفقاء وهم نشينانش هميشه از وي به نيكي ياد مي نمايند.

بعداز اينكه مدت چندين سال از عمرخود را در مدارس ومساجد خصوصي سپري نموده بود هميشه به شعروادب علاقه مندي خاصي داشت ودر وصف مخاطب خود بنام نازك شعر مي سرود تا اينكه در سالهاي 1345 سروده ها واشعارش شهرت زيادي پيدا نموده بخصوص در نقاط مختلف بادغيس چون منطقه جوند كه اكثرا ازخوش آوازها سبك خواندن موصوف را باموسيقي محلي آن يعني دوتار كه عبدالعزيز نازك به آن نيز بلديت ودسترسي كامل داشت تعقيب مي نمايند چنانچه دفترچه هاي ثبت غزليات آن در اكثرخانه هاي شخصي موجود بوده كه تا كنون برويت آن اشعارموصوف را زمزمه مي نمايند. همانطوريكه موصوف شاعرخوش آواز بود بلكه در موسيقي يعني دوتارمحلي دسترسي و بلديت كامل داشت خواندن نغمات دل انگيز وآواز دلپذيرش مورد پسند وعلاقه همه كس بوده برعلاوه شرين محبت وخوش حكايت بود.

مرحوم عبدالعزيز همانطوريكه درسرودن اشعارش لياقت كافي داشت طبيعتا هم شخص ملايم وبا عاطفه بوده خيلي مودب وباتمكين بود طوريكه دوستان وهم صحبت هاي شان حاكي اند موصوف طالب العلم بوده علاوتا علايق وخلوص زيادي به علما ءروحانيون وبزرگواران وقت داشت با وجوديكه اشعارش بسيار ساده وروان سروده شده مگر شيوه خاص ادب وتصوف را بخود دارد كه در هرمنطقه علاقه مندان ودوستداران خاصي داشته كه درلحظات خواندن اشعار ونواختن دوتار شب ها وروزها مردم نسبت علاقه كه داشتند به اطرافش جمع گرديده احساس خوشي وسرور مي نمودند حتي بعضي از محاسن سفيدان واهل خبره اشك شادي از چشمان جاري بود.

مرحوم عبدالعزيز  شخصيت بي آلايش وشكسته نفسي بوده دوستان ومصاحب شان هميشه اهل خبره ءبزرگواران و دانشمندان چون خليفه عبدالصمد لنگرشريف ء خلفه ضياالدين كوكچايل وديگر روحانيون ودانشمندان بوده چنانچه آثار وعلايم دوستي وبرادري شان باخليفه صاحب لنگرشريف تا كنون مشهود وهويدا است كه هر كس آنرا ديده مي تواند و ازجمله آثار قريمي ادبي شاعر مرحومي محسوب ميگردد.

مرحوم عبدالعزيز دراواخر درسال 1345 بخط وكتابت خود بداخل اطاق خليفه صاحب لنگرشريف شعرذيل را باقيد تاريخ تحريروتافعلا طوريادگارباقيمانده است:

اين دارمگردارشــفاء خواهد بود        اميدگــهي شاه وگـــــدا خواهد بود

برشيفته گان مرحم دل مي بخشد        اين خانقـــهء مرد خـدا خواهد بود

هم مركز ســـرقافله اهل يـــــقين        هم معــدن آداب وحياء خواهد بود

عشاق چوعندليب وبلبل دربزم           سرگرم بهرشام وصبا خواهد بود

كمينه چاكر- آستانه متبركه   - عبدالعزيز آشفته نازك      1345 

باوجوديكه تقريبا 40 سال ازتحرير اشعارمتذكره بديوار اطاق خليفه صاحب ميگذرد تا فعلا طور صحت وباخط و كتابت مرحوم عبدالعزيز بوده مشهود و هويداست. اگرچه عزليات واشعار مرحومي در شكل بسيار ساده وروان است مگراز لحاظ ادبي وفرهنگي با معني و باارزش بوده كه چاپ ونشر آن خدمتي بزرگي به جهان علم وادب شمرده ميشود.

انگيزه وعلت رو آوردن موصوف به شعروشاعري همانا خواب ديدنش هنگاميكه از مدرسه به خانه امده بود بيان شده است.بعداز خواب ديدن تاآخرين لحظات عمرخود بوصف مخاطب اصلي اش نازك شعرميسرود ولي در هرمورد كه از وي تقاضا ميگرديد بوصف آن شعر مي سرود. طوريكه دوستان و آنانيكه در زمينه معلومات داشتند اظهار داشتند كه شخص بنام نازك عملا موجود نبوده كه عزيز معشوقه اش باشد اما قسميكه تذكررفت بعدازخواب ديدن شعركه مي سرود نازك را مخاطب قرارميداد.

تحصيلات علوم ديني داشته ء خوشنويس و از آثار قلمي موصوف كه فعلا موجوداند يك قرآن شريف كه مكمل بخط وكتابت عبدالعزيز بوده نزد برادرش است ء همچنان يك قطعه شعر بخط وكتابت خودش بديوار اطاق خليفه صاحب لنگر شريف موجود بوده علاوتا اشعار آن بشكل ابياض بدسترس دوستان وهم نشينانش نيزموجود است. اخيرا يك قسمتي از اشعار اش جمع آوري طوريكه پيشتر يادآورشديم چاپ شده كه بنام كليات غزليات عزيز شهرت داشته از جمله آثار آن ميباشد.

 كليات اشعار عزيز نازك ء بكمك مولوي صاحب ثاقب بادغيسي و الحاج مولوي عبدالقيوم قلعه نوي بفرمايش پسركاكايش حاجي محمد اسمعيل بيك در پاكستان وايران به چاپ رسيده كه بدسترس علاقه مندان وخوانندگان قرار گرفته است.

درسال 1345 كه اشعاروخواندن مرحوم عبدالعزيز نازك درهمه جاء بخصوص در ولايت بادغيس شهرت زيادي پيدا كردء والي وقت از موضوع اطلاع حاصل نموده موصوف را بمنظور ثبت اشعار واجراي موسيقي دوتار محلي  برفتن كابل پايتخت افغانستان سوق داد. عبدالعزيز كه شخص فروتن وگوشه گيري بود رفتن بكابل وكسب شهرت ظاهري را ميل نداشت درهمين لحظات دريكي از اشعارخود بوصف مخاطب خود چنين ميگويد:

من ترك وفاي توبدل نقــــش نه بندم            باعث به قضايم شده والي قلعه نو

البته باحوال عزيز چرخ به پرداخت           ارباب كـــرامت شده والي قلعه نو

گشتي فرارغـــم نـــــــازك عـــــزيز           جاي بمـــــيري كــه نيابي كــــفن  

قطعه شعر كوتاه ديگررا به آخرين لحظات زندگي قبل از مرگ چنين سروده است:

بيا اي نــــــازك گل با مزارم       بچشم خود ببين احوال زارم

تني مجروح وار ازخاك باشم      جسد بيروح ســوداي تودارم

اگرنازك بــــپرسد حال زارم       به شهرقندهار افتـــاد گزارم

به زيرخاك باشـــــم نازك گل      اميد وارم كه بيـايي بامزارم

مرحوم عبدالعزيز بعدا ناچار با خلاف ميل ورغبت خود عازم سفركابل گرديد كه در مسيرراه قندهار قسميكه قبلا متذكر شديم به سن 23 سالگي درمنطقه كشك و نحوز درجاي بيابان وصحرا به اثرچپه شدن موتر درموقع جواني ناكام ونامراد بعدازگذشت عمري برنج ومشقت جام شهادت را نوشيده برحمت حق پيوست كه در همان منطقه به ساحه شرقي سرك عمومي بكمك مرحوم مولوي كرنيل وهمسفرهاي شان كه بوي علاقمندي در مدت كم پيدا كرده بودند دفن گرديد روحش شاد ويادش گرامي باد.

قابل يادآوري است كه نمونه بيشترازاشعار مرحوم عبدالعزيز نازك بعدا درروي اين صفحه تقديم شما خواهد گرديد.

     عصمت الله مهربان